Treści kształcenia

herb SUM b

logo SUM b


   ŚLĄSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY
      
w Katowicach

     KSZTAŁCENIE PODYPLOMOWE

 
 

Międzyuczelniane studia podyplomowe

TECHNOLOGIE INFORMATYCZNE W MEDYCYNIE I FARMACJI

Treści kształcenia (opis przedmiotów)1.    WPROWADZENIE DO TECHNOLOGII INFORMATYCZNYCH
Posługiwanie się sprzętem i korzystanie z usług systemu operacyjnego: podstawowe elementy komputera i ich funkcje, zasady bezpiecznej pracy z komputerem, podstawowe usługi systemu operacyjnego. Korzystanie z elementarnych zastosowań komputerów do wzbogacania własnego uczenia się i poznawania różnych dziedzin wiedzy. Rozwiązywanie problemów za pomocą programów użytkowych: formy reprezentowania i przetwarzania informacji przez człowieka oraz komputer. Bezpieczeństwo danych w medycynie dotyczące wyników badań, historii chorób czy też materiałów dydaktycznych przechowywane są w formie elektronicznej. Niezbędna jest znajomość możliwości, jakie daje użytkownikowi sam system operacyjny oparty o system plików NTFS, umiejętność korzystania z technik szyfrowania, celowość i sposób działania podpisu cyfrowego. Konieczne jest również nabycie umiejętności tworzenia kopii zapasowych oraz odzyskiwania utraconych danych.

  1.  ZAAWANSOWANE TECHNIKI EDYCJI TEKSTU
    Umiejętność właściwej edycji tekstu jest w świetle pracy naukowej i dydaktycznej czynnikiem niezbędnym. W głównej mierze istotne jest poznanie opcji, które potrafią zautomatyzować żmudny proces takich czynności, jak tworzenie przypisów, tworzenie odnośników, generowanie spisów treści czy też opracowywanie bibliografii.
  2.  OBSŁUGA ARKUSZY KALKULACYJNYCH
    MS Excel jest najczęściej wykorzystywaną aplikacją biurową używaną do przetwarzania danych liczbowych. Ten wszechstronny arkusz kalkulacyjny umożliwia przeprowadzanie skomplikowanych obliczeń z wykorzystaniem bogatego arsenału funkcji obliczeniowych i przedstawienie ich wyników w postaci wykresów lub tabel. Za jego pomocą można tworzyć rozbudowane, przejrzyste arkusze zawierające dane, wykresy i zestawienia w oparciu o dane wprowadzane z wielu źródeł dostępnych w systemie Windows.
  3.  METODY STATYSTYCZNE W MEDYCYNIE I FARMACJI
    Zastosowanie metod statystycznych w medycynie i farmacji stanowi podstawę analizy prowadzonych badań. Nabycie umiejętności posługiwania się arkuszami kalkulacyjnymi Excel bądź aplikacjami ściśle przeznaczonymi do obróbki statystycznej, takimi jak np. Statistica, pozwala użytkownikowi z jednej strony znacząco skrócić czas analizy statystycznej z drugiej natomiast daje wysoką pewność, co do poprawności przeprowadzonych działań matematyczno-statystycznych. Metody statystyczne w medycynie i farmacji nie obejmują merytorycznej części zagadnień statystycznych, ale przede wszystkim umiejętność z ich korzystania poprzez właściwe konstruowanie formuł, łączenie, eksport i import danych, generowanie raportów, tworzenie wykresów itp. Poznanie metod statystycznych pozwala znaleźć się również w gąszczu badań naukowych oraz zrozumieć ideę (EBM, ang. Evidence-based medicine, medycyna oparta na faktach). Umiejętność właściwego wykorzystywania danych z badań naukowych niewątpliwie daje lekarzowi, farmaceucie większą autonomię w podejmowaniu decyzji i satysfakcję zawodową.
  4.  TECHNIKI AUDIO-WIZUALNE W MEDYCYNIE I FARMACJI
    Materiały video używa się do analizy przebiegu np. zabiegów czy operacji, a niejednokrotnie do przedstawienia ich studentom podczas wykładów. Często dzięki materiałowi video można zobaczyć wielokrotnie przyspieszony lub zwolniony przebieg reakcji zachowań organizmów na zmiany otoczenia. Niejednokrotnie w celu przedstawienia pewnych zmian tworzy się animacje przedstawiające pewne procesy np. rozwój komórek, symulacje zachowań i rozwoju organizmów. Dzięki animacji można przedstawić przykładowy wygląd nieżyjących już organizmów, ich środowiska, sposobu poruszania. Obecnie dzięki rozwojowi techniki otrzymuje się wiele materiałów video, czy to z aparatów cyfrowych, kamer, mikroskopów. Jednak każdy materiał video wymaga najprostszej obróbki, polegającej na zastosowaniu dodaniu tekstu, dźwięku czy przejść pomiędzy scenami oraz częściowego wycięcia lub modyfikacji obrazu.
  5.  MEDYCZNE BAZY DANYCH
    Znajomość obsługi baz danych jest niezbędna wszędzie tam, gdzie generowane są duże ilości danych wymagające dalszych analiz. Możliwość wydobycia z dużej liczby danych oczekiwanych informacji w formie raportów i zestawień możliwa jest wyłącznie przy zastosowaniu technik bazodanowych. Pojęcie przedmiotu bazy danych to z jednej strony zaznajomienie uczestnika zajęć z budową baz danych, konstruowaniem zapytań oraz tworzeniem formularzy jak również zaprezentowanie różnorodności rozwiązań w tym zakresie i konkretnych przykładów zastosowań w dziedzinie medycyny. Uczestnik zajęć pozna również techniki dystrybucji do Internetu danych przechowywanych w bazie (w postaci odpowiednio skonstruowanych stron WWW).
  6.  TECHNIKI TWORZENIA PREZENTACJI MULTIMEDIALNYCH
    Prezentacje multimedialne stanowią na dzień dzisiejszy podstawową formę audiowizualnego przekazu wiedzy. W połączeniu z odpowiednimi technikami obróbki graficznej oraz możliwościami oferowanymi przez narzędzia do tworzenia prezentacji, możliwe jest przygotowywanie niezwykle ciekawych pokazów wspomagających proces dydaktyczny. Oprócz podstawowej formy prezentacyjnej zawierającej grafikę oraz tekst możliwe jest zamieszczanie animacji oraz filmów a wszystko to spinać może atrakcyjna forma najprzeróżniejszych efektów wizualnych. Pełne poznanie możliwości aplikacji do tworzenia prezentacji multimedialnych może nie tylko wzbogacić wykłady, ale w pełni zobrazować przebieg procesów biochemicznych, reakcji chemicznych itp.
  7.  AKWIZYCJA, PRZETWARZANIE I ANALIZA OBRAZÓW BIOMEDYCZNYCH
    Absolutna większość urządzeń medycznych generuje wyniki w najprzeróżniejszej formie graficznej. Również formaty uzyskanych obrazów różnią się od siebie. Odpowiednie aplikacje pozwalają na skalowanie, przycinanie, wyostrzanie,  pomiary temperatury barw, zmiany progów barw oraz pracę na warstwach graficznych. Dobra znajomość obsługi jednej z takich aplikacji zapewnia łatwość korzystania z innych programów tego typu. W zakresie pracy z obrazami równie ważne jest nabycie umiejętności rozróżniania formatów plików graficznych, poznanie ich cech charakterystycznych oraz właściwego zastosowania w zależności od potrzeb.
  8.  PODSTAWY EKSPLORACJI DANYCH MEDYCZNYCH
    Ze względu na bardzo duże ilości danych generowanych przez najróżniejsze systemy i aplikacje informatyczne istnieje problem pozyskiwania wiedzy z gromadzonych danych. Zwykła analiza zbiorów danych jest najczęściej niewystarczająca, bądź to z uwagi na długi czas trwania procesu, bądź też ze względu na brak odpowiedniego aparatu matematyczno-statystycznego umożliwiającego jej właściwe przeprowadzenie. Z pomocą przychodzi tutaj eksploracja danych wyposażona w odpowiednie narzędzia informatyczne, działające w oparciu o algorytmy Data Mining. Umiejętność stosowania takich narzędzi daje możliwość odkrycia nowej wiedzy z danych w sposób szybki i bardzo dokładny. Oprócz samego procesu eksploracji danych niezbędne jest dostarczenie użytkownikowi aplikacji wiedzy o sposobach tworzenia raportów, zestawień itp. Podstawowym zadaniem stawianym przed uczestnikiem zajęć jest umiejętność trafnego zastosowania odpowiedniego narzędzia Data Mining wobec napotkanego problemu. Ponadto uczestnik zajęć nabędzie umiejętność tworzenia podstawowych komend języka SQL, obsługujących bazę danych.
  9.   TECHNIKI TWORZENIA STRON INTERNETOWYCH
    Utworzenie własnej strony internetowej, na potrzeby bądź to publikacji wyników prowadzonych prac, bądź też propagowania własnych rozwiązań, jest dziś bardzo popularnym rozwiązaniem. Obecne technologie tworzenia stron internetowych, a nawet w pełni rozbudowanych serwisów umożliwiają realizację tych zadań bez konieczności poznawania języków programowania. Poznanie właściwych narzędzi informatycznych oraz sposobów publikacji treści w ramach stron internetowych jest wiedzą w pełni wystarczającą do podjęcia samodzielnych działań mających na celu stworzenie własnego serwisu internetowego.
  10.   SYSTEMY INFORMATYCZNE OCHRONY ZDROWIA
    Konieczność udostępniania danych w wersji elektronicznej w systemie rozliczania usług zdrowotnych sprawiła, że wszystkie szpitale oraz poradnie na terenie kraju zostały zobligowane do wdrożenia systemów komputerowych. Systematyczna informatyzacja prowadzi do powstania szpitalnego systemu informacyjnego, zdolnego do archiwizacji, przetwarzania i udostępniania danych związanych z realizacją procesu diagnostyczno-terapeutycznego. Znajomość założeń takiego systemu, jego możliwości oraz przeznaczenia w zależności od rozpatrywanego modułu jest przydatna w pracy nie tylko z punktu widzenia administracyjnego, ale również pracownikom personelu medycznego. System organizacji przepływu danych jest, więc najczęściej ściśle związany z rodzajem organizacyjnym danej placówki medycznej i dlatego wyróżnia się liczne podsystemy informacyjne, takie jak: systemy laboratoryjne, systemy diagnostyczne RTG, NMR, CT, angiografia, USG, itp.), systemy szpitalne, systemy radiologiczne, systemy farmaceutyczne.
  11.   KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE DIAGNOSTYKI MEDYCZNEJ
    Powszechne stało się stosowanie zaawansowanych narzędzi obrazowania medycznego (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny). Istotna jest też fuzja danych medycznych różnego typu np. CT i MR. W oparciu o metody modelowania trójwymiarowego (na podstawie wolumetrycznych danych CT i MR) w trakcie zajęć zaprezentowane zostaną sposoby tworzenia wirtualnego modelu pacjenta, który jest interaktywną, komputerową symulacją budowy ciała rzeczywistego pacjenta. Wirtualne modele pacjenta odgrywają i będą odgrywać coraz większą rolę w diagnostyce medycznej. Przy ich pomocy, lekarz będzie mógł w łatwy sposób dokonać oceny anatomicznej części ciała pacjenta będących obszarem zainteresowania, określić stadium zaawansowania choroby, jak również dokonać porównań z posiadanymi wzorcami. Bazując na anatomicznym modelu wirtualnego pacjenta możliwe będzie przeprowadzenie wirtualnej operacji. Na zajęciach zaprezentowany zostanie przykład planowania zabiegu chirurgicznej rekonstrukcji kości z uwzględnieniem najnowszych technik nawigacji przyrządami medycznymi w ciele człowieka.
  12.   PRACA DYPLOMOWA
    Na zakończenie studiów podyplomowych słuchacz wykonuje projekt, który ma charakter pracy dyplomowej. Projekt jest realizowany pod opieką prowadzącego zwanego promotorem pracy dyplomowej. Tematy prac dyplomowych proponują osoby prowadzące zajęcia na studiach podyplomowych. Temat pracy dyplomowej może również zaproponować uczestnik studiów. W tym przypadku uczestnik studiów musi znaleźć promotora tego tematu wśród prowadzących zajęcia na studiach podyplomowych. Temat projektu powinien być związany z tematyką prowadzonych zajęć na studiach podyplomowych z szeroko rozumianą technologią informacyjną w medycynie i farmacji. Projekt powinien zawierać krótkie opracowanie podstaw teoretycznych tematu pracy dyplomowej oraz część praktyczną. Część praktyczna musi się kończyć prezentacją multimedialną.
  13.   SEMINARIUM DYPLOMOWE
    Celem seminarium dyplomowego jest przygotowanie uczestnika studiów podyplomowych do obrony swojej pracy dyplomowej. W czasie seminarium dyplomowego zostaną podane zasady pisania pracy dyplomowej i będą sprawdzane postępy w jej przygotowywaniu. Przeprowadzona zostanie „próbna” obrona przygotowanej pracy dyplomowej. Po zakończeniu studiów podyplomowych „Technologie informatyczne w medycynie i farmacji” jest przewidziana obrona pracy dyplomowej przed komisją wyznaczoną przez kierownika lub koordynatora merytorycznego studiów podyplomowych.

Technologie informatyczne w medycynie i farmacji