Zasady tworzenia bibliografii załącznikowej w rozprawach doktorskich

herb SUM b

logo SUM b


   ŚLĄSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY
      
w Katowicach

     KSZTAŁCENIE PODYPLOMOWE

 
 

Propozycja Biblioteki Głównej SUM ujednolicenia zasad tworzenia wykazu piśmiennictwa w rozprawach doktorskich z wykorzystaniem menedżera bibliografii

Menedżery bibliografii są to programy, które pełnią dwie funkcje:

  • umożliwiają tworzenie i zarządzanie bazą opisów bibliograficznych -bazę tworzy użytkownik programu poprzez ściąganie opisów bibliograficznych lub całych artykułów w formacie PDF z Internetu, np. bazy PubMed; efekty pracy zostają zapisane na twardym dysku i są prezentowane w oknie programu w postaci rekordów; jeśli dana publikacja nie jest dostępna w Internecie, można ją dodać do programu ręcznie, przy pomocy specjalnego formularza; większość menedżerów umożliwia modyfikację poszczególnych części opisu bibliograficznego oraz wymianę zgromadzonych zasobów w ramach grup tematycznych.
  • usprawniają tworzenie wykazu piśmiennictwa, wykorzystując wbudowane style cytowania.

Na świecie są niemal obowiązkowym wyposażeniem warsztatu badacza.

Obecnie jest wiele tego typu narzędzi do wyboru – są to programy płatne lub darmowe. W sieci internetowej SUM dostępny jest menedżer bibliografii o nazwie Mendeley. Jest to produkt firmy Elsevier, który ma tę przewagę nad innymi programami tego typu, że tworzy wykaz piśmiennictwa dzięki kilku kliknięciom myszki.
Dostępna na SUM aplikacja ściśle współpracuje z Microsoft Word dzięki specjalnej nakładce, której dodanie jest obowiązkowym elementem procesu instalacyjnego. W trakcie pracy użytkownik wskazuje programowi źródła dodawanych cytatów,
a gdy ukończy pracę, może jednym kliknięciem myszy wygenerować spis piśmiennictwa ułożony według kolejności cytowania w tekście (nie w porządku alfabetycznym). Efekt końcowy jest szybki i pewny, nie pojawiają się literówki ani podwójne spacje, ponieważ całość generowana jest w oparciu o niezmienny szablon. Dzięki opcji aktualizacji numeracji cytatów oraz pozycji w wykazie piśmiennictwa istnieje również pełna dowolność w zakresie zmiany kolejności przywoływanych w pracy fragmentów innych publikacji.

W ramach „Poradnika użytkownika Biblioteki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach (http://bibliotekawiki.sum.edu.pl/doku.php?id=poradnik_korzystania_z_programu_mendeley:poradnik_korzystania_z_programu_mendeley) został opracowany pierwszy polski, szczegółowy i jednocześnie przystępny samouczek korzystania z tej aplikacji.

Zajęcia dla słuchaczy studiów doktoranckich przeprowadzane w Bibliotece Głównej w roku akademickim 2015/2016 składały się m.in. ze szkolenia w zakresie instalowania i korzystania z omawianego narzędzia. Z opinii doktorantów wynika, że bardzo sobie cenią nowoczesność i efektywność funkcji, jakie oferuje Mendeley, w szczególności szybkość w tworzeniu spisu piśmiennictwa w oparciu o dostępne w programie style cytowania.

Jednym z wielu formatów, zgodnie z którym można tworzyć wykaz piśmiennictwa przy wykorzystaniu Mendeley’a, jest styl National Library of Medicine. Szczególnie zwracamy na niego Państwa uwagę, gdyż format ten:

  • jest powszechnie stosowany w zachodnioeuropejskim świecie akademickim (został stworzony na potrzeby Narodowej Biblioteki Medycznej Stanów Zjednoczonych),
  • uwzględnia schematy opisów wielu źródeł wiedzy (np. patentu lub strony WWW) z podaniem daty dostępu do danych w przypadku cytowania źródeł internetowych,
  • posiada wiele elementów tożsamych z dotychczasowym sposobem tworzenia wykazów piśmiennictwa SUM,
  • jest ekonomiczny i zbilansowany pod względem liczby podawanych danych, opisy są wyczerpujące, ale – w odróżnieniu od niektórych stylów cytowań – nieprzeładowane informacjami.

W Przykładzie I przedstawiony jest wygenerowany spis piśmiennictwa.
W Przykładzie II przedstawione są podstawowe opisy bibliograficzne: artykułu w formie drukowanej, artykułu w formie elektronicznej, książki, rozdziału w książce, doniesienia zjazdowego, pracy doktorskiej, strony WWW oraz patentu.


Przykład I

Tekst:

Adipose tissue has been recently recognized as an endocrine organ secreting a number of adipokines(1). MuStem cell-based therapy represents a promising approach for clinical applications to cure Duchenne Muscular Dystrophy (DMD)(2). The objective of this exploratory study was to evaluate the safety and tolerability as well as the renoprotective and anti-diabetic potential of emapticap in type 2 diabetic patients with albuminuria(3). The study included 84 obese patients with essential hypertension. One control group included obese subjects without hypertension(4).

Spis piśmiennictwa:

  1. Skoczylas A, Piecha G, Więcek A. Effects of antihypertensive treatment on plasma apelin, resistin, and visfatin concentrations. Pol Arch Med Wewn. 2012;11(2):243.
  2. Prajsner A, Chudek J, Szybalska A, Piotrowicz K, Zejda J, Więcek A. Socioeconomic profile of elderly Polish men treated for benign prostate hyperplasia: Results of the population-based PolSenior study. Eur Geriatr Med [Internet]. 2015;6(1):53. Available from: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1878764914001739 [cited 2015 Jun 16].
  3. Menne J, Eulberg D, Beyer D, Baumann M, Saudek F, Valkusz Z. Original Article C-C motif-ligand 2 inhibition with emapticap pegol (NOX-E36) in type 2 diabetic patients with albuminuria. Nephrol Dial Transpl. 2016;2(3):1–9.
  4. Skoczylas A, Piecha G, Więcek A. Effects of antihypertensive treatment on plasma apelin, resistin, and visfatin concentrations. Pol Arch Med Wewn. 2012;11(2):249.

Przykład II

  1. Artykuł w formie drukowanej:
    Brzuska E, Ryszka F. An attempt at stimulating maturation and ovulation of carp oocytes with pragnant mare serum gonadotropin (PMSG). Acta Hydrobiol. 1990;32(3-4):181–90.
  2. Artykuł w formie elektronicznej:
    Singh NP, Srivastava R. Retinal blood vessels segmentation by using Gumbel probability distribution function based matched filter. Comput Methods Programs Biomed [Internet]. Elsevier Ireland Ltd; 2016;129(2):40–50. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.cmpb.2016.03.001 [cited 2016 May 31].
  3. Książka:
    Kamiński M, Plewka A. Komórki, tkanki, narządy - ich struktura i funkcja. Pt. 5. Kamiński M, editor. Katowice: Śląska Akademia Medyczna; 1990. Ed. 1. p. 128, 130-135.
  4. Rozdział w książce:
    Kopczyńska E, Hornik B. Proces pielęgnowania. In: Szewieczek J, Duława J, editors. Ćwiczenia z chorób wewnętrznych i pielęgniarstwa internistycznego. Ed. 2. Katowice: Śląski Uniwersytet Medyczny; 2008. p. 55–60.
  5. Doniesienie zjazdowe:
    Więcek S, Staszewska-Kwak A, Kajor M. Abscess of the liver in the course of inflammatory bowel disease comlicated salmonellosis in the 4-years old boy. In: Falk Workshop - Update in Inflammatory Bowel Diseases. Ljubljana; 2001. p. 20, 22, 25.
  6. Praca doktorska:
    Ślusarczyk K. Anatomia dróg odpływu chłonki i regionalnych węzłów chłonnych wątroby szczurów szczepu Wistar i Lewis. Rozprawa doktorska. Katowice: Śląska Akademia Medyczna; 2000. p. 89–98.
  7. Strona WWW:
    Didkowska J, Wojciechowska U. Nowotwory złośliwe ogółem [Internet]. Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe w Polsce. Krajowy Rejestr Nowotworów, Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej - Curie. 2016. p. 1–7. Available from: http://onkologia.org.pl/k/epidemiologia/ [cited 2016 May 19].
  8. Patent:
    Dziedzic A. Patent na wyznalazek pt. Zasobnik substancji czynnej płynnej lub półpłynnej. Polska; Śląski Uniwersytet Medyczny; 220735, 2015. p. 6.